Oriëntatie op weblogs

In dit eerste artikel ga ik mij oriënteren op weblogs. Wat zijn weblogs en wat kunnen mijn leerlingen en ik ermee op school?

Het woord weblog is een samenstelling van web, dat verwijst naar het internet, en log, dit komt van logboek. Een weblog is dus een digitaal logboek, waarin ervaringen, nieuwtjes en meningen staan. De berichten staan op datum; het nieuwste staat altijd bovenaan. De informatie op een weblog is dus vrijwel altijd actueel.
Er zijn verschillende soorten weblogs: je hebt een nieuws weblog (een soort online krant), een opinie weblog, een fun weblog (met grapjes of rare feitjes) en en life weblog (online dagboek). Daarnaast zijn er nog een aantal soorten weblogs die passen bij een bepaalde levensstijl, zoals het bedrijfsleven. Die zijn voor mij uiteraard niet interessant. Ik ga me richten op weblogs in het onderwijs.
De bovenstaande soorten weblogs bevatten allemaal tekst. Er zijn echter ook andere vormen blogs dan het geschreven blog, zoals videaoblogs, moblogs (fotoblogs, waarbij de foto's met een mobiel gemaakt zijn) en edublogs. De edublogs zijn dus voor mij interessant! Dit zijn namelijk blogs voor of door scholen geschreven.

Maarten Kremer heeft de mogelijkheden van weblogs in het onderwijs onderzocht
(Kennisnet, Informatiewijzer Weblogs in het onderwijs)
Hij concludeert dat weblogs een toegevoegde waarde hebben voor het onderwijs. Leerlingen leren/lezen hiermee:
- kritisch nadenken
- zichzelf schriftelijk te verwoorden
- bijdragen van anderen
- op een goede manier reageren op anderen

Door weblogs zijn leerlingen meer betrokken en beter gemotiveerd, omdat ze zelf verantwoordelijk zijn voor het weblog.

Behalve voor leerlingen is een weblog ook leuk voor docenten om met elkaar te discussiëren over de moeilijkheden van leerlingen bij hun vak, of over de laatste ontwikkelingen binnen hun vakgebied.
Bij het vak Nederlands zou je het dus kunnen hebben over de taalfouten die veel Nederlanders tegenwoordig maken, of over het belang van spelling, dat steeds minder groot wordt. Het is leuk, en misschien ook nuttig, om de mening van anderen hierover te horen. Als de weblog voor collegadocenten Nederlands is, krijg je dus de mening van mensen die er ook echt verstand van hebben. Je kunt ook zo'n weblog laten inzien door je leerlingen, of een artikel schrijven waar je leerlingen op kunnen reageren - soms is het ook interessant om hun mening te horen daarover.

Er zijn bij het vak Nederlands ook weer aparte soorten weblogs, zoals een literaire blog (litblog). Bij een litblog komen onderwerpen aan bod die betrekking hebben op de literaire cultuur. Daarbij kan het alleen over de literatuur zelf gaan, of je kunt er een persoonlijke reflectie geven op de literatuur of op de blogs van bibliothecarissen, leesgroepen e.d. Zij benaderen de literatuur weer vanuit een heel ander perspectief.

Op een literair blog kan ook een platform staan waarbij kan worden gediscussieerd over boeken, over literatuur. Dit is ook leuk voor leerlingen!

Op deze website vind je veel handige informatie om ICT te gebruiken bij het vak Nederlands. Hier wordt gezegd dat blogs vooral goed te gebruiken om literatuurlessen te ondersteunen.

Er zijn verschillende websites waarbij je zelf een weblog kunt maken. Uiteraard is dit, Blogger, er één van. Er zijn echter vele andere mogelijkheden, zoals Bloggers, Bloggertje of Loggy. Dit zijn maar enkele suggesties - als je op Google zoekt op de zoekterm 'een weblog maken' komen er talloze mogelijkheden om zelf je weblog te maken. Deze, Blogger, hoort bij Google en is daarom heel handig als je ook een Google-account hebt. Daarnaast is het ook makkelijk in gebruik.
Er zijn ook websites waar je weblogs kunt maken die zich richten op tieners, onze doelgroep. Voorbeelden hiervan zijn Kidblog, Pimpblog, Readmylife.
Uiteraard moet je als docent eerst goed uitzoeken welke website past bij jouw leerlingen en bij het lesdoel van het laten schrijven van een blog.

Sommige websites hebben een soort handleiding bij het maken van de weblog. Ik zal ze niet allemaal erbij zetten; dit is die van Blogger.

Deze website is een goed voorbeeld van een weblog over het vak Nederlands. Als ik deze bekijk, vind ik dat deze er erg mooi en overzichtelijk uitziet. Er staat ook veel informatie op die heel nuttig is voor onze leerlingen. Zo staat er een verwijzing naar een website, en dan staat er in het kort beschreven wat er op die website staat. Dit is heel handig voor leerlingen.
Ik ben echter wel van mening dat op deze blog alle informatie nuttig is voor leerlingen. Het maakt dus niet uit dat het meest actuele bovenaan staat, voor de leerlingen maakt het dus niet uit of het actueel is of niet, want het is allemaal belangrijk voor hen!

Een weblog is hartstikke leuk, maar het kan wel veel tijd kosten. Uit onderzoek is gebleken dat het van toegevoegde waarde is op het onderwijs en op het leren van onze leerlingen. Daarom zou het fijn zijn als we het kunnen toepassen. Als je de tijd kan vinden, zou het leuk zijn als je het kunt gebruiken als een soort logboek. De leerlingen kunnen hier alle aantekeningen met elkaar delen. Zo kun je een leerling aanwijzen die van die dag, of week, alles bijhoudt. Daarnaast kan die ook een stukje schrijven over wat hij heeft geleerd of wat hij vond van de les. Zo is het handig voor de hele klas, maar ook voor de docente. Je kunt de persoonlijke stukjes aan het eind van het jaar of de periode beoordelen, zodat je de blog kunt koppelen aan het vak Nederlands. Wat je ook kunt doen: als docent zelf een blog bijhouden, waarop je de uitleg van die les schrijft, en de leerlingen kunnen daarop reageren als ze vragen hebben. Je kunt daar een regel bij instellen, bijvoorbeeld dat de leerlingen elke maand een keer erop moeten reageren, zodat de leerlingen er ook actief mee bezig blijven. Anders heb je er alleen als docent extra werk aan, terwijl de leerlingen er niet naar omkijken.